kompulsywne jedzenie

O zaburzeniach odżywiania. 9 prawd.

 

Mity i kity na temat zaburzeń odżywiania można odnaleźć wszędzie.  Ważną i mądrą inicjatywę stworzyła organizacja Academy for Eating Disorders, której celem jest propagowanie rzetelnej i merytorycznej wiedzy na temat chorób związanych z jedzeniem. Specjaliści z Akademii opracowali dziewięć prawd o zaburzeniach odżywiania. Oto one:

 

  1. Wiele osób chorujących na zaburzenia jedzenia wygląda zdrowo, choć tak naprawdę mogą bardzo cierpieć.

Do mojego gabinetu trafiają głównie kobiety. Nie mogę wyjść z podziwu nad ich pięknem, zadbaniem i tzw. ogarnięciem życiowym. Niektóre są szczupłe. Inne z lekką nadwagą. Część z nich nosi rozmiar powyżej XXL. Zawsze jednak pracują, zarabiają, wyjeżdżają na wakacje. Współtworzą bardziej lub mniej szczęśliwe relacje. Zazwyczaj uprawiają jakiś rodzaj sportu. Wyglądają na zdrowe. Dokładnie jak wszystkie te kobiety, które mijasz na ulicy, albo takie, z którymi na przystanku czekasz na autobus. Wyglądają na zdrowe.

 

  1. Rodzina nie zawiniła chorobie, może jednak być wsparciem podczas procesu zdrowienia.

Dość dużo czytam na temat pochodzenia chorób związanych z jedzeniem. Mit na temat tego, że to choroba wyłącznie dziewcząt z dobrych domów, które są opuszczane i nie doświadczają matczynej miłości, został już wielokrotnie obalony. Wiadomo natomiast, że wsparcie bliskich podczas zdrowienia jest niezwykle ważne i często kluczowe. Owszem, czasami znaczące jest w procesie terapeutycznym, odsłanianie mechanizmów rodzinnych, nie musi to jednak być zawsze determinujące proces zdrowienia.

 

  1. Diagnoza i rozpoznanie zaburzeń jedzenia jest kryzysem zdrowotnym zakłócającym funkcjonowanie życia osobistego i rodzinnego.

Mniej więcej połowa chorych powraca skutecznie i długotrwale do zdrowia, choć jest to proces powolny, trwający wiele miesięcy, a nawet lat. Diagnoza i rozpoznanie przynosi z jednej strony ulgę oraz możliwość rozpoczęcia procesu zdrowienia. A z drugiej strony, należy to głośno powiedzieć i powtarzać wielokrotnie, proces zdrowienia zazwyczaj obciąża i chorego, i jego otoczenie. Dlaczego? Ponieważ często należy od początku określić swoje role, nauczyć się ze sobą komunikować czy dbać o realizację potrzeb. I jak z każdym procesem zdrowienia, nie ma mowy, by działały półśrodki albo rozwiązania typu instant. Myślenie długofalowe. Trzeba tutaj tego się uczyć.

 

  1. Choroby związanej z jedzeniem się nie wybiera. To poważna choroba o podłożu biologicznym.

Nie jest prawdą, że osoby z zaburzeniami odżywania samodzielnie spowodowały chorobę. Nie jest też prawdą, że każdy z nas może zachorować. Prawdą natomiast jest to, że bez odpowiednich predyspozycji, żadna choroba samoistnie nas nie dopadnie. Co jest przyczyną zaburzeń odżywiania? Dokładne przyczyny wstępowania tych zaburzeń nie są do końca jasne, choć wymienia się wiele różnych czynników, które mogą odgrywać swoją rolę:

  • Presja społeczna: kultura, a zwłaszcza media, idealizują szczupłą sylwetkę
  • Poczucie kontroli: chudnąc czujemy się lepiej, co daje nam poczucie kontroli
  • Dojrzewanie: anoreksja hamuje niektóre zmiany fizyczne zachodzące w okresie dorastania
  • Rodzina: czasem odmówienie pożywienia jest jedynym sposobem wyrażenia naszych uczuć
  • Depresja: objadanie się może być sposobem radzenia sobie z przygnębieniem
  • Niskie poczucie własnej wartości
  • Uwarunkowania genetyczne.

Dlatego też przyczyny i mechanizmy powstawania zaburzeń odżywiania należy rozpatrywać indywidualnie dla każdej chorującej osoby, niemniej warto uwzględnić tzw. model biopsychospołeczny. W modelu tym zwraca się uwagę na szereg różnych czynników biologicznych, psychologicznych, osobowościowych, społecznych, środowiskowych i kulturowych pacjenta, które mogą wpływać na początek i rozwój oraz przebieg choroby.

 

  1. Zaburzenia odżywiania dotykają ludzi niezależnie od płci, wieku, rasy, pochodzenia etnicznego, kształtów ciała i wagi, orientacji seksualnej i statusu społeczno-ekonomicznego.

Częstość występowania zaburzeń odżywiania zależy oczywiście od typu zaburzenia. Najrzadziej występuje anoreksja, dotyczy ona 1% lub mniej. Dotyka osoby dorosłe obojga płci i młode kobiety. Statystycznie od 1% do 3% ludzi młodych i dorosłych choruje na bulimię. Kompulsywne jedzenie z ostatnich szacunków dotykach 3,5% kobiet. Zaburzenia jedzenia są mniej powszechne u mężczyzny, ale dane znacznie się różnią. Głównym powodem jest piętnowanie, że to „kobieca choroba”, co powoduje, że mniej mężczyzn prosi o pomoc. Szacuje się, że zaburzenia odżywiania dotyka 1 osobę na 1000 lub 1 na 400 osób. Zaburzenia odżywiania występują u coraz młodszych ludzi oraz zróżnicowanych grupach etnicznych.

 

  1. Zaburzenia odżywiania wiążą się z podwyższonym ryzykiem samobójstwa i powikłań zdrowotnych.

Badania pokazują, że osoby chorujące na zaburzenia odżywiania, są narażone na ryzyko depresji. Choroby te są także obciążające dla organizmu. Można śmiało przyznać, że choruje tutaj i dusza, i ciało. Zaburzeniom jedzenia mogą towarzyszyć także objawy, m.in. obniżenie nastroju, zmniejszenie radości życia, poczucie braku sensu życia, myśli samobójcze, napięcie, lęk, drażliwość, zaburzenia snu, objawy myślenia obsesyjnego i zachowań kompulsywnych.

 

  1. Geny i środowisko odkrywają ważną rolę w rozwoju zaburzeń odżywania.

Zarówno biologiczne podstawy jak i otoczenie (wspierające nadmiernie bądź deficytowo) ma związek z rozwojem choroby. Rozwój zaburzeń odżywiania jest także uzależniony od wzorców żywieniowych jakich uczymy się w domu. Niektórzy mogą być bardziej podatni na przejadanie się ze względów biologicznych. Na przykład, podwzgórze (część mózgu, która kontroluje apetyt) może nie wysyłać odpowiednich komunikatów odnośnie uczucia głodu i sytości.

 

  1. Nie można przewidzieć prawdopodobieństwa wystąpienia choroby wyłącznie na podstawie genów.

Współcześnie coraz głośniejsze są badania dotyczące kultury i mediów, które propagują określony wzorzec ciała, a mogą mieć znaczenie przy zachorowalności. Dodatkowo, mówi się o szkodliwym wpływie social media, które tworzy kulturę szybkiego i płytkiego przekazu fitkultury, co powoduje pogłębianie objawów choroby.

 

  1. Całkowite wyleczenie z zaburzeń odżywiania jest możliwe. Ważne jest wczesne wykrycie i wdrożenie odpowiedniego postępowania.

To wiadomość budująca. Im wcześniejsze rozpoznanie, tym szybsza możliwość podjęcia leczenia. Jeśli więc z jakiegoś powodu zauważasz u siebie niepokojące sygnały, sięgnij po pomoc. Nie zostawaj z tym sama. Pamiętaj, że choroby związane z jedzeniem lubią rozwijać się w osamotnieniu.

 


Pomocne źródła:

Academy For Eating Disorders: Nine Truths about Eating Disorders

Academy For Eating Disorders: Fast Facts on Eating Disorders

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply